देशभर व्यापक देखिएको समस्या धानको फेद कुहिने रोग सम्बन्धि जानकारी, सबैमाझ पुर्याउन शेयर गरिदिनुहोला
रोगको जीवाणु:
यो रोगको जीवाणु जिब्बरेलाफुजिकुरोइ स्पेसिस कम्प्लेक्सको खासगरी फ्युजारियम मोनिलिफर्मे नामक ढुसी हो । यसले दुई किसिमका रासायनिक पदार्थहरु फ्युजारिक एसिड र जीबरेलिन उत्पादन गर्दछ । फ्युजारिक एसिडले बोटलाई होचो बनाउँछ र जीबरेलिनले अग्लो बनाउँछ ।
रोगको लक्षण:
ब्याडमा रोगी बेर्नाहरु स्वस्थ बेर्नाभन्दा अग्ला र पहेँलिएका हुन्छन् (बकाने लक्षण) । खेतमा पनि सोही किसिमका लक्षण देखिन्छन् र पछि गएर फेद कुहिएर मर्छन्। पानी कम हुने ठाउँमा बोट होचो हुन्छ । रोगी बोटको तल्लो आँख्लाबाट मकैमा जरा निस्कन सक्छ ।
रोग लाग्न अनुकूल वातावरण:
यो रोग लाग्ने जातको धानको खेती (जस्तै खुमल–४, पोखरेली मसिनो), रोगी बीउ र नाइट्रोजनयुक्त मल जस्तै युरियाको मात्रै बढी प्रयोगले यो रोग लाग्नमा मद्दत मिल्दछ । त्यस्तै बढी तापक्रम (३० डिग्रीभन्दा माथि), आद्र हावापानी र धाप खेतमा यो रोगको प्रकोप बढी हुन्छ ।
व्यवस्थापन विधि :
• स्वस्थ वीउ छनौट गर्ने
• रोगी बोट भएको खेतबाट बीउ संकलन नगर्ने
• कार्बेंडाजिम ५० % WP २-३ ग्राम ढुसीनाशाक बिषादी प्रति किलोग्राम बीउका दरले बीउ उपचार गरी ब्याड राख्ने
• रोग ग्रस्त बोटहरु उखेलेर नस्ट गर्ने
• रोग अवरोधक जात लगाउने तर खुमल-४ जस्ता रोग नसहने जात नलगाउने
• खेतमा रोग देखा परेपछि रोगी बोट नष्ट गर्ने साथै माथि उल्लेखीत विषादी १.५ ग्राम प्रति लिटर पानीमा मिसाएर छर्ने। कृषि प्रेस
