काठमाडौं । हाम्रो दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने नुन (सोडियम क्लोराइड) केवल खाना स्वादिलो बनाउनका लागि मात्र होइन, शरीरको स्वास्थ्य सन्तुलन कायम राख्न पनि आवश्यक हुन्छ। स्वास्थ्य विज्ञका अनुसार नुनको मात्रा अत्यधिक वा न्यून दुबै अवस्थामा समस्या निम्त्याउँछ। विशेषगरी लामो समयसम्म नुन नखाएमा शरीरमा गम्भीर असर पर्न सक्ने तथ्य फेला परेको छ।
नुन नखाउँदा के हुन्छ?
वैज्ञानिक अध्ययनले देखाएअनुसार यदि मानिसले करिब एक महिना सम्म नुन सेवन नगरेमा शरीरमा सोडियमको मात्रा असन्तुलित हुन थाल्छ। यसले गर्दा निम्न समस्याहरू देखापर्न सक्छन्:
- टाउको दुखाइ र थकान : शरीरमा ऊर्जा सन्तुलन बिग्रिँदा लगातार टाउको दुख्ने र कमजोरी महसुस हुने।
- हड्डी र मांसपेशीमा कमजोरी : इलेक्ट्रोलाइट असन्तुलनले मांसपेशीमा अकडाहट र कमजोरी ल्याउने।
- हाइपोनेट्रेमिया : शरीरमा सोडियम अत्यधिक कम हुँदा हुने अवस्था, जसले सुस्तता, वाकवाकी, बेहोस हुने जस्ता लक्षण देखाउन सक्छ।
- रक्तचाप असन्तुलन : नुन नखाउँदा रक्तचाप अनियन्त्रित हुनसक्ने खतरा पनि हुन्छ।
नुन आवश्यक भए पनि सन्तुलन जरुरी
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार नुन नखाउँदा समस्या हुने भए पनि अत्यधिक नुन सेवन गर्दा पनि हृदयघात, उच्च रक्तचाप, मृगौला सम्बन्धी रोग जस्ता समस्या देखिन सक्छन्। त्यसैले नुनलाई सन्तुलित मात्रामा प्रयोग गर्नु नै उत्तम उपाय हो।
डाक्टरको सुझाव
विशेषगरी उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा मुटु सम्बन्धी समस्या भएका बिरामीले नुन सेवनमा अझै सावधानी अपनाउनुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। नुन सेवनको सही मात्रा उमेर, स्वास्थ्य अवस्था र जीवनशैलीअनुसार फरक–फरक हुने भएकाले डाक्टरसँग परामर्श गरेर नुन सेवन गर्नु उपयुक्त मानिन्छ।
निष्कर्ष
नुन हाम्रो जीवनका लागि अत्यावश्यक तत्त्व हो। तर यसलाई न त अत्यधिक प्रयोग गर्नुपर्छ, न त पूरै त्याग्न। सन्तुलित आहारमा नुनको सही मात्रा समावेश गर्नु नै स्वास्थ्य जोगाउने सबैभन्दा सुरक्षित बाटो हो।
