काठमाडौँ । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरूले पठाउने रेमिट्यान्स (विप्रेषण) रकम यस वर्ष उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार, चालु आर्थिक वर्षका पहिलो दुई महिनामा मात्रै ३५२ अर्ब ८ करोड रुपैयाँ देशभित्र भित्रिएको छ । यो अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३३.१ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो ।
केवल भदौ महिनामा मात्र नेपालीहरूले १ खर्ब ७४ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम विदेशबाट पठाएका छन् । यसले देशको विदेशी मुद्राको भण्डार सुदृढ गर्नका साथै आन्तरिक बजारमा नगद प्रवाह बढाएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यो वृद्धि पछाडि दुई मुख्य कारण छन् —
पहिलो, वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूको संख्या गत वर्षको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा बढ्नु, र दोस्रो, विदेशमा रहेका कामदारहरूले आफ्नो परिवारको खर्चका लागि नियमित रूपमा रकम पठाउन थालेका हुन् ।
नेपालबाट वैदेशिक रोजगारीका लागि जाने नेपालीहरूको संख्या निरन्तर बढ्दै गएको श्रम मन्त्रालयको तथ्यांकले देखाउँछ । खाडी मुलुकदेखि मलेसिया र युरोपसम्म रोजगारीमा गएका हजारौँ युवाहरूले आफ्नो पसिनाको कमाइ स्वदेश पठाइरहेका छन् ।
विप्रेषण वृद्धिले ग्रामीण अर्थतन्त्रमा पनि सकारात्मक प्रभाव पारेको बताइन्छ । गाउँघरमा घर निर्माण, शिक्षा, स्वास्थ्य र साना व्यवसायमा लगानी बढ्दै गएको छ ।
अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार, दीर्घकालीन रूपमा रेमिट्यान्सले देशको अर्थतन्त्रलाई केही समयका लागि सशक्त बनाउने भए पनि, यसमा अत्यधिक निर्भर रहँदा उत्पादनमुखी क्षेत्र कमजोर बन्न सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ ।
तर अहिलेको अवस्थामा भने रेमिट्यान्स नै नेपालको प्रमुख विदेशी मुद्रा स्रोत बनेको छ, जसले व्यापार घाटा सन्तुलन गर्न सहयोग पुर्याइरहेको छ ।
