मकवानपुर। मकवानपुर जिल्लामा व्यावसायिक कुखुरापालन व्यवसायप्रति किसानको आकर्षण बढ्दै गएको छ। करिब तीन दशकअघि सुरु भएको यो व्यवसाय अहिले जिल्लाको कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रको महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा विस्तार हुँदै गएको छ।
मकवानपुर कुखुरा व्यवसायी सङ्घका अध्यक्ष गोविन्द सापकोटाका अनुसार जिल्लामा आर्थिक वर्ष २०५२/५३ तिर कमाने क्षेत्रबाट व्यावसायिक कुखुरापालनको सुरुआत भएको थियो। त्यसयता क्रमशः यो व्यवसाय विभिन्न क्षेत्रमा फैलिँदै गएको हो।
हाल गढी गाउँपालिका तथा हेटौँडा उपमहानगरपालिकाका वडा नम्बर १६ र १७ लगायतका क्षेत्रमा कुखुरापालन व्यवसाय सञ्चालनमा रहेको छ। जिल्लामा लेयर्स र ब्रोइलर जातका गरी १० लाखभन्दा बढी कुखुरा पालिँदै आएको अध्यक्ष सापकोटाले बताएका छन्।
मकवानपुरमा उत्पादित कुखुरा तथा अण्डाका लागि बजारको सम्भावना राम्रो रहेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। यहाँ उत्पादन भएका कुखुरा तथा कुखुराजन्य वस्तु काठमाडौं, वीरगन्ज र मधेस प्रदेशका विभिन्न बजारसम्म पुग्ने गरेका छन्। यसले जिल्लाको उत्पादनलाई अन्य क्षेत्रसम्म पुर्याउन सहयोग गरेको छ।
सङ्घका अनुसार मकवानपुरमा करिब चार सय कुखुरापालक व्यवसायी रहेका छन्। ठूलो परिमाणमा कुखुरापालन गर्ने व्यवसायीको सङ्ख्या भने तुलनात्मक रूपमा कम छ। जिल्लामा पाँचदेखि छ जनाले ठूलो स्तरमा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन् भने १० हजारदेखि २० हजारसम्म कुखुरा पाल्ने व्यवसायी पनि उल्लेख्य सङ्ख्यामा रहेका छन्।
यस व्यवसायले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै कृषि उद्यममा संलग्न किसानका लागि आम्दानीको अवसर बढाएको छ। बजारको मागलाई ध्यानमा राखेर उत्पादनलाई व्यवस्थित गर्न सके कुखुरापालन व्यवसायलाई थप विस्तार गर्न सकिने सम्भावना देखिएको छ।
यसैबीच, स्थानीय उत्पादनलाई संरक्षण र प्रोत्साहन गर्न सरकारले आवश्यक नीतिगत व्यवस्था गर्नुपर्ने व्यवसायीहरूले बताएका छन्। सङ्घका जिल्ला उपाध्यक्ष रविन ढकालले बाहिरबाट आयात हुने कुखुरा तथा अण्डाको तुलनामा स्थानीय उत्पादनलाई प्रतिस्पर्धी बनाउन सहयोग पुग्ने नीति आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।
उपाध्यक्ष ढकालका अनुसार मकवानपुरमा दैनिक करिब चार लाखदेखि साढे चार लाखसम्म अण्डा उत्पादन हुने गरेको छ। यति ठूलो परिमाणमा उत्पादन भइरहेकाले स्थानीय उत्पादनको बजार व्यवस्थापन, किसानको लगानीको सुरक्षा र व्यवसायको दीर्घकालीन विकासमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
समग्रमा, मकवानपुरमा व्यावसायिक कुखुरापालनको विस्तारसँगै कुखुरा तथा अण्डा उत्पादनले स्थानीय अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याउँदै आएको छ। उत्पादनलाई निरन्तरता दिन, किसानलाई प्रोत्साहित गर्न र बजारमा स्थानीय उत्पादनको पहुँच बढाउन प्रभावकारी नीति तथा व्यवस्थापन आवश्यक देखिएको छ।
