काठमाडौं । कपिलवस्तुको कृष्णनगरमा फैलिएको हैजाको जस्तै लक्षण भएको झाडापखाला र पानीजन्य प्रकोपबारे स्थलगत अध्ययन गर्न स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले चिकित्सक टोली पठाएको छ ।
महामारी रोग विशेषज्ञ डा. शशी कँडेल, कौशलचन्द्र सुवेदी र डब्ल्यूएचओका तर्फबाट डा. रवीन गौतमसहितका टोलीलाई प्रकोपजन्य स्थलको अध्ययन गर्न पठाइएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्ण पौडेलले बताए । प्रकोपको नियन्त्रण, व्यवस्थापन तथा थप अनुसन्धानका लागि औषधि र आवश्यक सामग्री सहित चिकित्सकको टोली बिहीबार बिहानै प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित भएको डा. पौडेलको भनाइ छ ।
प्रकोपबाट अहिलेसम्म दुई जनाको ज्यान गइसकेको छ । पौडेलले भने ‘कृष्णनगरको वडा नम्बर ३, ४, ७, ८, ९ र १२ मा गरी ३७० जना मानिस बिरामी परेको रिपोर्ट हामीले पाएका छौं । जसमध्ये २२८ जना अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाबाट उपचारपछि डिस्चार्ज भइसकेका छन् । उपचाररत मध्ये ३२ जनालाई तौलीहवा अस्पताल र लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा रेफर गरिएको छ ।’
प्रकोप फैलिएको ठाउँमा थप सजगता अपनाउन र पानी उमालेर मात्रै पिउन माइकिङ गरेर अनुरोध गरेको प्रवक्ता डा. पौडेलले बताए । नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी एवं प्रादेशिक, जिल्ला तथा स्वास्थ्य कार्यालयको आपसी समन्वयमा औषधि तथा जनशक्ति परिचालन गरी झाडापखला नियन्त्रणका लागि प्रयास भइरहेको उनले बताए ।
५० हजार ट्याब्लेट क्लोरिन पठायो मन्त्रालयले
पानी शुद्धीकरणका लागि प्रभावित क्षेत्रमा ५० हजार ट्याब्लेट क्लोरिन पठाइएको प्रवक्ता डा. पौडेल बताए । प्रभावित क्षेत्रमा उमालेर मात्र पानी पिउन सर्वसाधरणलाई अनुरोध गर्ने, पानीजन्य प्रकोपबाट हुन सक्ने जोखिमबारे जनचेतना फैलाउने लगायतका प्रयास भइरहेको उनले बताए ।
नगरपालिकामार्फत वडा–वडामा पानी उमालेर मात्रै पिउनका लागि चेतनामूलक कार्यक्रम अघि बढाउन अनुरोध गरिएको गरिएको छ ।
प्रदुषित पानीबाट संक्रमण फैलिएको आशंका
पिउने पानी आपूर्तिका लागि बिच्छ्याइएको पाइप फुट्दा उक्त ठाउँबाट नै संक्रमण फैलिएको हुन सक्ने मन्त्रालयले अनुमान गरेको छ ।
प्रवक्ता डा. पौडेलले भने, ‘पानीको पाइप फुटेको ठाउँबाट प्रदूषित पानी सर्वसाधरणको घरघरमा पुग्दा संक्रमण फैलिएको हो कि भन्ने आशंका छ । त्यसैले सो ठाउँको पानी र बिरामीको दिसाको नमुना प्रयोगशालामा परीक्षण भइरहेको छ ।’
पानी र दिसाको नमुना जाँचको रिपोर्ट आएपछि मात्रै रोगको प्रकोपका कारण थाहा पाउने उनले बताए । त्यहाँ फैलिएको प्रकोप हैजा हो कि हैन भनेर पुष्टि नमुना जाँचको रिपोर्ट आएपछि मात्रै हुने उनको भनाइ छ ।
मन्त्रालय के गर्दैछ ?
मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. पौडेलले प्रकोपबाट बढी प्रभावित व्यक्तिहरुको उपचारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर प्रकोप नियन्त्रणको प्रयास भइरहेको बताए । बिरामीको उपचारका साथ–साथै प्रकोपबारे अध्ययन गर्ने कार्यलाई पनि तीव्रता दिइने उनले बताए । प्रारम्भिक रिपोर्ट अनुसार प्रदूषित पानीकै कारण संक्रमण फैलिएको देखिएको छ ।
पानी कसरी प्रदूषित हुन पुग्यो ? कुन किटाणुले संक्रमण फैलाएको हो ? शुरुमा कुन ठाउँमा कसलाई भएको हो ? अरु व्यक्तिहरुमा कसरी पुग्यो ? भन्नेबारे मन्त्रालयले अध्ययन गरिरहेको छ,’ डा. पौडेलले भने, ‘यसका लागि ५ जना बिरामीको दिसाको नमुना संकलन गरी प्रयोगशालामा परीक्षण भइरहेको छ ।’
